Türkiye, biyoçeşitlilik açısından dünya üzerinde özel olarak tanımlanan 36 sıcak noktadan biri olarak, Kafkasya, Akdeniz ve Irano-Turan sınırları içerisinde yer alıyor. Bu zengin biyoçeşitlilikle Türkiye, özellikle Avrupa ve Afrika kıtaları arasında göç eden kuşlar için kritik bir ekolojik köprü görevini üstleniyor. Ancak her yıl yüz binlerce kuşun gerçekleştirdiği bu zorlu yolculuk, izole edilmemiş elektrik hatları nedeniyle ölümcül bir riskle karşı karşıya kalıyor.
Doğa Derneği, Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği (BSPB), Kuzey Makedonya Ekoloji Derneği (MES), Bulgaristan Elektrik Dağıtım Şirketi (EP Yug) ve Makedonya Elektrik Dağıtım Şirketi (EVN Macedonia) ortaklığıyla hazırlanan ve Avrupa Birliği LIFE Programı tarafından desteklenen "Güvenli Göç Yolları" projesi, küresel ölçekte nesli tehlike altında olan yırtıcı kuş türlerini korumak amacıyla göç yolları üzerindeki elektrik hatlarını güvenli hale getiriyor. Proje kapsamında Türkiye'de 5.000 elektrik direği izole edilecek.
2030 Hedefi: 17.000'den Fazla Güvenli Direk
2030 yılına kadar tamamlanması planlanan çalışma kapsamındaki hedefler arasında;
- Çarpılma vakalarının en yoğun olduğu bölgeler bilimsel yöntemlerle belirlenecek ve Türkiye için kapsamlı bir "Güvenli Yollar Risk Envanteri" oluşturulacak.
- Çalışma sınırları içerisinde, Türkiye'de 5.000’i olmak üzere toplam 17.000'in üzerinde tehlikeli elektrik direği izole edilecek.
- Kuşların elektrik hatlarını fark etmesini sağlayan 2.500 adet yansıtıcı kurulacak.
- Elektrik dağıtım şirketleri arasında aktif bir bilgi paylaşım ağı kurularak, teknolojik ve bilimsel çözümlerin sürekliliği sağlanacak.
Bu çalışma, özellikle nesli tehlike altında bulunan şahin, kartal ve akbaba türlerinin popülasyonlarının iyileştirilmesini hedeflerken, bu bölgeleri kullanan tüm göçmen ve yerli kuş türleri için güvenli bir yaşam alanı oluşturacak. Türkiye'de ilk kez bu kadar büyük bir izolasyon çalışması gerçekleştirilecek.
Çalışmaya ilişkin açıklamalarda bulunan Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, "Leylek, pelikan, şahin, kartal ve akbaba gibi göç eden binlerce kuş, kuluçka ve sığınma alanları arasındaki düzenli göç hareketlerinde Türkiye'yi geçmek zorunda kalıyor. Türkiye, kuş göçü açısından son derece kritik bir konumda yer alıyor. Bu uzun ve zorlu yolculuk sırasında kuşlar dinlenmek için mola vermek zorunda kalıyor ve sıklıkla elektrik direklerini tercih ediyor." dedi.
Arslan, "Ancak izole edilmemiş elektrik direkleri, kuşlar için ölümcül bir tehdit oluşturuyor. Dinlenmek amacıyla bu direklere konan kuşlar, elektrik akımına kapılarak hayatlarını kaybedebiliyor. Oysa bu tehdidi önlemek oldukça basit: Direklerin doğru bir şekilde izole edilmesi." açıklamasında bulundu.
2017 yılından bu yana yürütülen çalışmalar, doğru izolasyon uygulamalarının kuş ölümlerini tamamen durdurabildiğini somut verilerle ortaya koymuştur. Şimdi bu tecrübeyi uluslararası bir boyuta taşıyoruz. 2030 yılına kadar yalnızca Türkiye'de, Trakya'dan Hatay'a uzanan hat boyunca 5.000 elektrik direğini güvenli hale getirerek kuşlara güvenli bir göç koridoru sağlamayı hedefliyoruz.
