Türkiye Nüfusunda Çocuk Oranı ve Demografik Göstergeler
Türkiye, 31 Aralık 2025 itibarıyla 86 milyon 92 bin 168 nüfusu ilə dikkat çekiyor. Bu nüfusun 21 milyon 375 bin 930’unu çocuklar oluşturmakta ve çocuk nüfus, toplam nüfusun %24,8'ini teşkil etmektedir. Çocuk nüfusun cinsiyet dağılımı itibarıyla %51,3'ü erkek, %48,7'si kız çocuklardan oluşmaktadır. Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubundaki çocuk nüfusu 1970’te %48,5 iken, 1990’da %41,8, 2025’te ise %24,8 olarak kaydedilmiştir.
Çocuk nüfus oranının gelecekteki projeksiyonları dikkate alındığında; mevcut demografik yapı devam edecek varsayımıyla, bu oranın 2030’da %22,1, 2040’ta %17,9, 2060’ta %16,9, 2080’de %15,2 ve 2100'de %14,5 olacağı öngörülmektedir. Ayrıca, doğurganlık göstergelerinde hızlı bir düşüş eğiliminin süreceği varsayıldığında, 2030 yılı için çocuk nüfus oranının %22,0, 2040’ta %16,7, 2060’ta %13,9, 2080’te %11,1 ve 2100’de %9,9’a düşmesi beklenmektedir. Yüksek senaryoya göre ise, doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olması halinde, bu oranların sırasıyla %22,3, %18,9, %18,7, %18,9 ve %18,6 olacağı tahmin edilmektedir.
Çocuk Nüfus Oranı ve Karşılaştırmalar
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerde çocuk nüfus oranı 2025’te ortalama %17,6 olarak belirlenmiştir. En yüksek çocuk nüfusu oranı %22,7 ile İrlanda, %20,4 ile Fransa ve %20,0 ile İsveç’te görülmüştür. Türkiye'nin çocuk nüfus oranı ise %24,8 ile AB üye ülkelerinin ortalamasından daha yüksek bir seviyededir.
Ayrıca, iller arasında çocuk nüfus oranı en yüksek olan il %43,3 ile Şanlıurfa olarak belirlenmiştir. Bu ili %39,2 ile Şırnak, %36,7 ile Mardin izlemektedir. Diğer taraftan, çocuk nüfus oranının en düşük olduğunu görülen il %15,9 ile Tunceli'dir.
Çocukların Hanehalkındaki Yeri
2025’te Türkiye’de toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 olarak kaydedilmiştir. Bu hanelerin %41,9’unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunmaktadır. Hanelerdeki çocuk dağılımı şu şekildedir: %19,1'inde bir çocuk, %14,1'inde iki çocuk, %5,7'sinde üç çocuk, %1,9'unda dört çocuk ve %1,1'inde beş ve daha fazla çocuk bulunmaktadır.
2025 yılında çocuk nüfusunun yaşı gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, %30,5'inin 10-14 yaş grubunda yer aldığı, %22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, %28,8'inin 5-9 yaş grubunda ve %18,0’ının 15-17 yaş grubunda olduğu görüldü. 2024 yılında doğan bebek sayısı ise 937 bin 559 olarak bildirilirken, canlı doğan bebeklerin %96,7'si tekil doğumdan oluşmaktadır.
Çocukların Eğitim Durumu ve Beklenen Yaşam Süresi
2024/25 eğitim yılında beş yaşındaki çocukların net okullaşma oranı %82,5 olarak belirlenmiştir. Bu oran erkek çocuklar için %82,8, kız çocuklar için ise %82,3'tür. İlkokuldan tamamlama oranı ise %98,6'dır. Ayrıca, 2022-2024 yıllarında 15 yaşındaki çocuklar için beklenen yaşam süresinin 64,3 yıl olduğu kaydedilmiştir.
Yoksulluk ve Sosyal Dışlanma Riskleri
Türkiye genelinde 2025 yılındaki yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan çocuk nüfus oranı %36,8 olarak saptanmıştır. Yine, 2025 itibarıyla Türkiye'deki çocukların %74,6'sının velayeti anneye verilmiştir. Boşanma istatistikleri sonucunda 191 bin 371 çocuğun velayeti anneye, %25,4'ünün ise babaya verilmiştir.
Sonuçlar ve Eğilimler
Özel eğitim alan öğrencilerin oranı %3,4 iken, bebek ölüm hızı binde 9,0 olarak belirlenmiştir. Türkiye’deki çocukların durumu, eğitim fırsatları, yoksulluk oranları ve sağlık hizmetlerine erişimin yanı sıra, sosyal yapıdaki değişimlerle de etkilenmektedir. Doğum, ölüm ve evlenme istatistikleri, gelecekteki politika geliştirmeleri için önem taşımaktadır.
