Mastercard'ın “Dijital Ödemelerin Türkiye'de Ekonomik Kalkınmaya Katkıları” raporu, dijital ödemelerin Türkiye ekonomisine sağladığı katkıları detaylı bir şekilde incelemektedir. Türkiye, 142 milyon kredi kartı ve ön ödemeli kartlarla birlikte toplamda 319 milyon banka kartı ile güçlü bir ödeme ekosistemine sahip. Avrupa Merkez Bankası'nın 2025 Haziran sonu verilerine göre Türkiye, kredi kartı sayısında İspanya’yı geride bırakarak Avrupa'nın en büyük pazarı konumuna geldi. Yıllık kartlı ödemelerin 2025’te toplamda 24,1 trilyon TL'ye ulaşması bekleniyor.
Mastercard Türkiye Danışmanlık Hizmetleri tarafından hazırlanan rapor; dijital ödemelerin ekonomik etkisini üç ana başlık altında ele alıyor: kayıt dışılığın azalmasıyla artan vergi gelirleri, hanehalkı tüketimine katkı ve turizm gelirlerini destekleyen hizmet ihracatı. Ayrıca, rapor nakit kullanımının kamu, banka, şirket ve tüketiciler üzerindeki maliyetlerini de analiz ediyor.
Türkiye'de %69 seviyesindeki dijital ödeme penetrasyonunun, olgun pazarlardaki %95 seviyesine yaklaşması, gelecekteki ekonomik katkıyı artırma potansiyeli taşıyor. Bu hedefe ulaşmak için kamu, bankalar, ödeme kuruluşları, ödeme şemaları ve fintekler dahil tüm ekosistem paydaşlarının iş birliği büyük önem taşıyor.
Onur Faydacı: “Dijital ödemeler ekonomik kalkınmanın itici gücü”
Raporu değerlendiren Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı, Türkiye'nin son 30 yılda dijital ödemelerde önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirtti. Güvenli, yenilikçi ve kapsayıcı çözümlerle bu ekosistemin gelişimine katkı sağladıklarını vurgulayan Faydacı, raporun dijital ödemelerin yalnızca bir ödeme yöntemi olmadığını, ekonomik büyümeye olan katkısını da ortaya koyduğunu ifade etti. Önümüzdeki dönemde dijital ödeme ekosistemini daha kapsayıcı hale getirmek ve yapay zeka destekli ticaret gibi yeni nesil alanlarda Türkiye’nin öncü konumunu güçlendirmek için çalışacaklarını belirtti.
Hanehalkı tüketimine yaklaşık 1,5 trilyon TL etki
Dijital ödemelerin hanehalkı tüketimine olan etkisi, Türkiye verilerine dayanan hesaplamalara göre 2025 yılında yaklaşık 1,5 trilyon TL olarak öngörülüyor. En yüksek katkı seyahat sektöründe 546 milyar TL ile görülürken, restoran sektörü 427 milyar TL ile ikinci sırada yer alıyor. Mobilya, elektronik, giyim ve konaklama gibi alanlar da katkı sağlıyor. Kartlı ödemelerin hanehalkı ödemelerindeki payı, 2025’te %54’e, ticari kartlar dahil %69’a çıkması bekleniyor.
Turizm gelirlerine 388 milyar TL destek
Kartlı ödeme altyapısının yaygınlığı, Türkiye’nin yabancı turistler için daha cazip hale gelmesine yardımcı oluyor. Turizm gelirleri, 2000 yılında 7,6 milyar dolardan, 2025’te yaklaşık 65 milyar dolara çıkarak 8,5 katına çıkması bekleniyor. Kartlı ödemelerin turizm gelirlerindeki payı da %15'ten %38'e yükselmektedir. Rapora göre, dijital ödemelerin 2025 yılında turizm gelirlerine katkısı 388 milyar TL, yani 9,8 milyar dolar olacaktır.
Nakit kullanımının maliyeti öne çıkıyor
Rapor, nakit kullanımının ekonomiye yüklediği maliyetleri de ortaya koymaktadır. 2025’te banknot basımının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) doğrudan maliyetinin 4,4 milyar TL olarak tahmin ediliyor. Nakit dolaşımının bankalara maliyeti ise 65 milyar TL'yi aşıyor. Şirketler için nakit işletme maliyeti 34 milyar TL’ye yaklaşırken, tüketicilere yansıyan toplam maliyetin 8,1 milyar TL'ye geçmesi bekleniyor. Dijital ödemelerin yaygınlaşması, bu maliyetleri azaltarak verimliliği artırma potansiyeline sahip.
Vergi gelirlerine 574 milyar TL katkı
Dijital ödemeler, satışların kayıt altına alınmasını sağlayarak şeffaflığı artırmakta ve vergi tahsilatını desteklemektedir. Rapora göre, dijital ödemelerin 2025 yılında KDV, ÖTV, Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi kalemlerine toplam katkısı 574 milyar TL olarak hesaplanıyor. Bu tutar, Türkiye’nin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık %5'ine denk geliyor. Kayıt dışılığın azaltıcı etkisi, özellikle mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerde daha belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Bu işletmelerde yapılan kartlı ödemeler, Türkiye’deki toplam kartlı ödemelerin yaklaşık %40'ını oluşturuyor.
Yeni büyüme alanı: Yapay zeka asistanlı ticaret
Rapor, ödeme ekosistemindeki yeni dönüşüm alanlarından biri olarak yapay zeka asistanlı ticarete dikkat çekiyor. Ürün arama, karşılaştırma, satın alma ve sonrasındaki süreçleri yöneten yapay zeka temsilcileri, ticarete yeni bir karar alma katmanı ekliyor. Mastercard, tokenizasyon, güvenilir temsilci doğrulama mekanizmaları ve yapay zeka platformlarını bir araya getiren çözümleriyle bu işlemlerin güvenli ve ölçeklenebilir bir şekilde gerçekleşmesini hedefliyor. Türkiye’de finans kuruluşlarıyla yapay zeka destekli alışveriş asistanı çözümleri geliştiren Mastercard, Türkiye’yi bu alanda stratejik bir öncelik olarak görmektedir.
Mastercard'dan 30 yıldır dijital dönüşüme destek
Türkiye’de 30 yıldır faaliyet gösteren Mastercard, kardaki ürünlerden dijital ödeme çözümlerine ve katma değerli servislere kadar geniş bir portföy ile dönüşümü desteklemektedir. Masterpass, Türkiye’de 45 milyon kullanıcıya ulaşırken, Mastercard kart ürünleri ile Priceless ve MTR platformları aracılığıyla kart sahiplerine özel fayda ve deneyimler sunmaktadır. Tap on Phone ise Türkiye genelinde toplam 200 binden fazla terminale ulaşarak, aylık 10 milyonun üzerinde işleme aracılık etmektedir. Şirket, MasterKOBİ, toplu taşımada temassız ve mobil ödeme altyapısı, Mastercard Send ve siber güvenlik çözümleriyle ödeme ekosisteminin güvenli ve sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktadır.
