Yeþilova Höyüðü’ndeki kazılar, 8 bin 500 yıl önce İzmir’de yaşayan insanların gündelik hayatına dair önemli bilgiler sunuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle sürdürülen kazılarda, çipura ve midye tüketen, sürmeler ve takılar kullanan bir topluluğun varlığına dair izler bulunuyor. Ortak mutfak alanları oluşturan bu insanların, günümüzün Ege toplumu ile benzerlikler taşıdığı ifade ediliyor. Kazı alanında ortaya çıkan yapısal kalıntılar, büyük bir yangınla yok olan yerleşimin izlerini barındırıyor. Yeþilova Höyüðü Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, bu insanların, İzmir’in ilk Egelileri olduğuna dikkat çekiyor.
Kazılar, Bornova Ovası’nda sürdürülmekte olup, topluluğun yemek alışkanlıkları ve sosyal yaşamına dair önemli bulgular ortaya çıkarıyor. 2026 yılı etabında, özellikle Neolitik Dönem yerleşiminin incelendiği çalışmalar, ilk İzmirlilerin yaşam kültürü hakkında aydınlatıcı bilgiler sağlıyor. Kazıların bulguları, bireysel evlerin varlığına rağmen, ortak yaşam alanlarının kullanıldığını gösteriyor; bu durum, topluluğun sosyal yapısına dair önemli ipuçları sunuyor. Derin, bu yaşam tarzının günümüz Ege köylerindeki ortak üretim kültürü ile benzerlik gösterdiğini vurguladı.
Kazılarda açığa çıkan açık mutfak işlikleri ve çeşitli ocaklar, ilk İzmirlilerin yemek hazırlığında farklı pişirme teknikleri kullandığını gösteriyor. Aynı zamanda, topluluğun deniz ürünlerine olan düşkünlüğü ve balıkçılığın düzenli bir şekilde yapıldığı da belgelenmiş durumda. Derin, çipuranın bu dönemde çok sevilen bir balık olduğunu belirtmekte ve insanların modern Ege kültürü ile benzerlik taşıdığını ifade etmektedir.
Yeþilova’nın kazı alanında bulunan sürme kalemi ve takılar, ilk İzmirlilerin kişisel bakım ve süslenme alışkanlıklarını da gün yüzüne çıkarıyor. Mijyakatlarda ortaya çıkan buluntular, kişisel süslenmenin gündelik yaşamda önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Yeþilova’da ortaya çıkarılan mimari yapılar, topluluğun sosyal yaşamının dinamiklerini gözler önüne seriyor. Bireysel yaşam alanlarına rağmen, ortak mutfak alanları ve balıkçılık gibi faaliyetlerin birlikte yürütülmesi dikkat çekiyor.
Kazı başkanı Derin, bu yaşam biçiminin günlük yaşam alanları açısından barış ve özgürlük kavramlarına yaklaşımının günümüz İzmirlileriyle benzerlik gösterdiğini vurgulayarak, topluluğun barışçıl bir hayat sürdüğünü ifade ediyor. Öte yandan, Yeþilova halkının çevreye duyarlı bir toplum olduğu da elde edilen bulgularla ortaya çıkıyor. İşlenmiş aletlerin yapımında, çevre değerlerinin ön planda tutulduğuna dair izler bulunmakta.
Kazı alanında gelen bulgular, Yeþilova’nın çok boyutlu yaşam kültürünü gözler önüne sererken, aynı zamanda bu topluluğun yaklaşık 500 kişilik bir nüfusa sahip olabileceği değerlendiriliyor. Ancak kesin nüfus verileri için daha fazla kazı yapılması gerektiği ifade edilmekte. Yeþilova’daki yaşam biçimi ve kültürel değerlerin, Ege coğrafyasındaki yerini anlamak adına sunduğu ipuçları, kazılara yönelik ilginin artmasına yol açmakta. Derin, kazıların Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
