Diyabet, hem dünyada hem de Türkiye’de hızla yaygınlaşan bir sağlık sorunu olarak dikkat çekiyor. Türkiye’de yaklaşık 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğu tahmin ediliyor. Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden (DİYAM) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, diyabetin mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi hızla yayıldığını belirtiyor. Ülkemizde diyabetin görülme sıklığının her 10 yılda %100 arttığı saptanmıştır. Prof. Dr. Yılmaz, GLP-1 analoglarının doğru kullanıldığında önemli buluşlardan biri olduğunu ancak bu ilaçların reçetesiz satılmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Çünkü bu ilaçların ciddi yan etkileri olabiliyor.
14 Kasım Dünya Diyabet Günü çerçevesinde düzenlenen etkinlikte, Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nde diyabetin erken tanısı, organlar üzerindeki etkileri, GLP-1 grubu ilaçlar ve tedavide kullanılan yeni teknolojiler tartışıldı. Etkinlikte sağlıklarına kavuşan “diyabet kahramanları” umut verici tedavi öykülerini paylaştı. 46 yaşındaki Selin Oral, kilo sorunu nedeniyle yıllarca mücadele etti ve tedavi sonucunda 38 kilo vererek yarı maraton koşmaya başladı. Ayrıca, kan şekeri 600 ile komaya giren İlhan Güngördü, diyabeti ve diğer hastalıkları yendiğini anlattı. Görme engelli Tip 1 diyabet hastası Nisa Güner ise, dijital insülin pompasını yapay zeka desteğiyle kullanarak Türkiye'de bir ilke imza atıyor.
Diyabet önlenebilir bir hastalık
Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, diyabetin 0-90 yaş arasında her yaştan bireyde ortaya çıkabileceğini ve iyi izlenmediğinde ciddi organ hasarlarına yol açtığını belirtiyor. Ayrıca, diyabetin kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon ve obezitenin temel sebeplerinden birisi olduğunu ifade ediyor. Diyaliz tedavisi gören hastaların yarısında diyabet kaynaklı sorunlar görüldüğüne dikkat çeken Yılmaz, erken önlemler alınmasının hem hastaları koruduğunu hem de tedavi maliyetlerini azalttığını vurguladı.
İnsülin iğneleri gelecekte tarih olacak
Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük bir dönüşüm yaşadığını anlatan Prof. Dr. Yılmaz, geçmişte günlük birkaç ölçüm ile yürütülen takibin artık sürekli glukoz ölçen sensörlerle daha ayrıntılı hale geldiğini belirtiyor. Sürekli glukoz takip sistemleri sayesinde yaklaşık iki dakikada bir ölçüm yapılabildiğini ve birçok değişikliğin gözlemlenebildiğini belirten Yılmaz, bu teknolojinin daha da gelişeceğini düşünüyor. Zamanla insülin iğneleri ve enjeksiyonların tarihe karışacağını ifade etti.
Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Seher Tanrıkulu, teknoloji seçiminin hastanenin ihtiyaçlarına göre yapılması gerektiğini vurgulayarak, diyabetli çocukları olan annelerin sensörler ve insülin pompaları sayesinde daha az kaygı yaşayabileceklerini belirtti.
Diyabette erken tanı organları kurtarıyor
Etkinlikte Türkiye'deki diyabet hastalığı verileri paylaşıldı. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik, dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli olduğunu ve 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini aktardı. Türkiye, Avrupa’da diyabet görülme sıklığında birinci sırada yer almakta ve ülkemizde diyabet prevalansı %16,5’e ulaşmıştır. Prof. Dr. Çelik, Türkiye’de yaklaşık 15 milyon diyabet hastası bulunduğunu belirtti.
Diyabetin yol açabileceği organ hasarlarını anlatan Doç. Dr. Tuğçe Apaydın, diyabetin yalnızca kan şekeri üzerinde etkisi bulunmadığını, gözden böbreğe kadar geniş bir etki alanı olduğunu belirtti. Diyabetli bireylerde koroner arter hastalığı riski iki kat daha fazla iken, travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının en önemli nedeninin diyabet olduğu ifade edildi.
GLP-1 ilaçlarını sağlık kontrolü olmadan kullanmayın!
GLP-1 grubu ilaçların diyabet tedavisindeki önemine dikkat çeken Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, bu ilaçların mutlaka hekim değerlendirmesi ve sağlık ekibi kontrolünde kullanılması gerektiğini belirtti. Özellikle bu ilaçların zayıflama amacıyla kullanılmaması gerektiğini ifade eden Yılmaz, bazı sağlık sorunları olan kişilerin bu ilaçları kullanmaması gerektiğini belirtti.
Prof. Dr. Yılmaz, bu ilaçların Türkiye’de reçetesiz temin edilebilmesinin önemli bir sorun olduğunu ve sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerin hastaları tedaviden uzaklaştırabileceğini ifade etti.
Selin Oral: Kiloları nedeniyle hareket etmek istemiyordu, şimdi yarı maraton koşuyor
46 yaşındaki Selin Oral, çocukluk yıllarında tenis ve sporla ilgilenirken, sonraki yıllarda kilo alarak 108 kiloya ulaştı. 18 kez diyetisyene başvuran Oral, sonunda sağlığı için ilaç tedavisi, beslenme düzeni ve egzersiz programı ile sonuç almayı başardı. 38 kilo vererek, şimdi 15-20 kilometre koşular yapabiliyor ve Prag’da düzenlenecek yarı maratona hazırlanıyor.
Nisa Güner: Göremediği sensörü yapay zekayla takip ediyor
24 yaşındaki Nisa Güner, 12 yaşında görme yetisini kaybetti ve 17 yaşında Tip 1 diyabet tanısı aldı. Glikoz sensörü kullanarak tedavisini bağımsız bir şekilde yönetiyor. Yapay zeka destekli cihazlar sayesinde glikoz seviyesini takip eden Güner, altı aydır pompayı sorunsuz kullanıyor. Kullanımında herhangi bir sorun yaşamayan Güner, teknolojinin doğru kullanıldığında engelleri ortadan kaldırabileceğini ifade ediyor.
HER 10 DİYABET HASTASINDAN 7’SİNDE AŞIRI KİLO VE OBEZİTE VAR
Etkinlikte, İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde izlenen 11.270 diyabet hastasına ait verileri paylaştı. Bu verilere göre, diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7’sinde aşırı kiloluluk veya obezite sendromu bulunuyor. Hastaların %46’sında karaciğer yağlanması görülürken, her iki diyabet hastasından biri kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor. Tedaviye başlandıktan sonra, hastaların hemoglobin A1c değerleri dünya ortalamasının altına düşüyor.
Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, bu verilerin diyabetin doğru yönetildiğinde korkulan bir hastalıktan çıkabildiğini göstermektedir. DİYAM bünyesinde 100.000 diyabet hastasının kaydını tutmayı hedeflediklerini ve bu sayede dünyada en büyük diyabet veri kaynaklarından birinin oluşturulacağını vurguladı.
