Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanımı üzerine gerçekleştirilen araştırma, çocukların bu teknolojileri nasıl kullandıklarını ve hangi amaçlarla tercih ettiklerini ortaya koymak amacıyla yapılmaktadır. 2026 yılı itibarıyla, araştırmanın kapsamı 6-17 yaş grubu bireyleri kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Önceki yıllarda yapılan çalışmalarda 6-15 yaş grubundaki çocuklar incelenmişken, bu yeni dönemde 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımları ve siber zorbalık ile ilgili göstergeler de araştırma kapsamına alınmıştır.
Araştırmada, "çocuk" ifadesi, belirtilmediği sürece 6-17 yaş grubundaki bireyleri tanımlamaktadır. 6-10 yaş grubundaki çocuklardan sorulara kendileri veya bir yakını yardımıyla yanıt vermeleri istenirken, 11-17 yaş grubundaki çocuklardan ise herhangi bir yardım almaları talep edilmeden cevaplamaları istenmiştir.
Çocukların %80,1'i cep telefonu kullandı
Araştırma sonuçlarına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların %80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanmaktadır. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda %66,2, 11-17 yaş grubunda ise %89,8 olarak belirlenmiştir. Cep telefonu kullanan çocukların %97,4’ü, düzenli cep telefonu kullanımı konusunda beyan vermiştir. 6-10 yaş grubunda çocukların %73,3’ü cep telefonunu oyun oynamak için kullanırken, 11-17 yaş grubunda bu oran %87,8 ile internette gezinme amacıyla kullanılmaktadır.
Çocukların %37,8'i cep telefonunu sık kontrol ediyor
Düzenli cep telefonu kullanan çocukların %37,8’i cep telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini ifade etmiştir. 6-10 yaş grubunda bu oran %17,2 iken, 11-17 yaş grubunda %48,0’dır.
Çocukların internet kullanım oranı %92,7 oldu
Çocuklarda internet kullanımı oranı %92,7 olarak belirlenmiştir. Bu oran, yaş gruplarına göre incelendiğinde 6-10 yaş grubunda %86,6, 11-17 yaş grubunda ise %96,9 olarak tespit edilmiştir. Düzenli internet kullanan çocukların günde iki saat veya daha fazla süre internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi %53,0, hafta sonu ise %63,4 olarak belirlenmiştir.
Çocuklar interneti en çok video izlemek için kullanıyor
Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları arasında en öncelikli nokta %86,2 ile video izlemek olarak belirlenmiştir. Devamında %80,3 ile ders çalışmak, ödev veya sunum hazırlamak ve %75,1 ile sosyal medya kullanımı yer almaktadır. Çevrimiçi derse veya kursa katılma ise en az yürütülen faaliyet olup oranı %17,9’dur.
Çocukların %69,8'i sosyal medya kullanıyor
Sosyal medya kullanan çocukların oranı %69,8 olarak belirlenmiştir. Bu oran erkek çocukların %71,4’ü, kız çocuklarının ise %68,1'i sosyal medya kullanıyor. 6-10 yaş grubunda bu oran %50,2, 11-17 yaş grubunda ise %83,4 olarak görülmektedir.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı %68,1 oldu
Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı %68,1’dir. Cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocukların %77,4'ü, kız çocuklarının ise %58,2'sinin dijital oyun oynadığı gözlemlenmiştir. Yaş grupları itibarıyla 6-10 yaş grubunda %69,1, 11-17 yaş grubunda ise %67,3 oranında dijital oyun oynamaktadırlar.
Dijital oyun oynayan çocuklar en çok macera/aksiyon oyun türünü tercih ediyor
Dijital oyun oynayan çocukların %92,7'si düzenli olarak dijital oyun oynadığını beyanda bulunmuştur. Bu grupta en fazla tercih edilen oyun türü %48,1 ile macera/aksiyon oyunlarıdır. Ardından %44,5 ile strateji/taktik ve %41,6 ile spor oyunları takip etmektedir.
Çocuklar ekran başında geçirdikleri süre nedeniyle daha az kitap okuduğunu düşünüyor
Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkilerine ilişkin düşünceleri sorulduğunda; %48,3’ü "Daha az kitap okuyorum", %42,2’si "Daha az ders çalışıyorum", %33,0’ı "Ailemle daha az vakit geçiriyorum", %26,8’i "Arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp oyun oynuyorum" ve %25,4’ü "Daha az uyuyorum" şeklinde yanıt vermiştir.
Üretken yapay zeka kullanım oranı kız çocuklarında daha yüksek
11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı toplamda %63,0 olarak belirlenmiştir. Bu oran erkek çocuklarda %60,6, kız çocuklarda ise %65,5'tir. Üretken yapay zeka kullanım amaçlarında en yüksek oran %88,1 ile örgün eğitim amacıyla kullanıldığı görülmüştür.
Siber zorbalık maruziyeti %10,2 oldu
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı %10,2, siber zorbalık yapanların oranı %4,6, buna tanıklık edenlerin oranı ise %23,6 olarak tespit edilmiştir. Siber zorbalığa maruz kalan çocukların %73,3’ü bu zorbalığın yüz yüze tanıştıkları arkadaşları veya akranları tarafından gerçekleştirildiğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, araştırma, çocukların bilişim teknolojileri kullanımının yaygın olduğunu, sosyal medya ve dijital oyunların önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, ekran karşısında geçirilen zamanın olumsuz etkileri ve siber zorbalık gibi sorunların da dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.



