Sanayide otomasyon, dijitalleşme ve yapay zekanın yaygınlaştığı bir dönemde, mekatronik mesleği için yeni bir düzenleme gündemde: Mekatronik Meslek Odası. Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Düzgün Arslan, mekatronik mühendisleri ve teknikerlerinin neden ayrı ve kurumsal bir meslek odasına ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
Mekatronik Her Yerde Ama Adı Bilinmiyor
Mekatronik alanının çoğu zaman fark edilmediğini vurgulayan Düzgün Arslan, mesleğin kapsamını elektrik, makine ve bilişim teknolojilerinin birleşiminden oluşan bir alan olarak tanımladı. Günümüzde otomasyonla çalışan her üretim hattında, her akıllı sistemde ve dijital fabrikada mekatronik teknolojilerinin yer aldığını belirtti. Ancak çok disiplinli yapısı, mesleğin kurumsal olarak temsil edilmesini zorlaştırmakta.
Arslan’a göre, dijitalleşmenin artması mekatroniğin önemini artırıyor. Karmaşık ve birbirine bağlı, sürekli değişen üretim süreçleri, disiplinler arası bilgiye her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyar hale geldi.
Tek Çatı Şart
Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Hamdullah Merdane, mekatronik mühendisleri ve teknikerlerinin günümüzde farklı meslek odaları ve yapılar arasında dağınık bir şekilde yeterince temsil edilmediğine dikkat çekti. Bu durumun mesleki hakların korunmasını zorlaştırdığını ve standartların oluşumunu engellediğini ifade etti. Mekatronik Meslek Odası, bu meslek grubunun tek çatı altında örgütlenmesini sağlamak için gereklidir.
Önerilen oda, sadece bir meslek örgütü değil, aynı zamanda kaliteyi, mesleki itibar ve kamu yararını gözeten bir yapı olarak tanımlanmaktadır.
Meslek Odasının Görevleri Neler?
Dr. Merdane’ye göre, Mekatronik Meslek Odası’nın temel görevleri arasında toplum ve çevre yararını gözeten mekatronik faaliyetlerini desteklemek, meslek mensuplarının haklarını ve mesleki itibarını korumak, bilirkişilik ve denetim süreçlerine katkı sunmak, yasa ve yönetmelik çalışmaları hakkında idareye ve yargıya görüş vermek, mekatronik hizmetlerinin kalitesini denetlemek ve uluslararası mesleki yeterlilik ile akreditasyon süreçlerini incelemek yer almalıdır. Arslan, bu yapının hem kamu hem de meslek mensupları lehine olacağını vurgulayarak, hukuki destek ve standart belirlemenin önemine dikkat çekmektedir.
Üyelere Hukuki Destek ve Uzlaştırma
Mekatronik Meslek Odası üyelerine yalnızca teknik destek değil, hukuki destek de sunacak. Ücretsiz hukuki danışmanlık, mevzuat değişiklikleri hakkında bilgilendirme, ücret ve ihale hukuku desteği ile meslek içi uyuşmazlıklar için uzlaştırma mekanizmaları önerilmektedir. Arslan, meslek insanının sahada işini yapması gerektiğini ve hukuki belirsizliklerle yalnız bırakılmaması gerektiğini savunarak özellikle genç mezunlar için bu desteğin hayati önem taşıdığını vurgulamaktadır.
Sürekli Eğitim Vurgusu
Mekatronik alanında bilginin hızla değiştiğini belirten Arslan, sürekli eğitimin şart olduğunu ifade etti. Bugün öğrenilen bir teknolojinin birkaç yıl içinde değişebileceğini belirten Arslan, Meslek Odası’nın seminerler, kurslar, atölyeler ve teknik geziler ile sürekli eğitimi planlayıp denetlemesi gerektiğini vurgulamaktadır. İş sağlığı ve güvenliği, sürdürülebilirlik, yazılım, dijital teknolojiler ve yapay zeka, bu eğitimlerin öncelikli başlıkları arasında yer almaktadır.
Stajda Almanya Modeli Önerisi
Mekatronik Meslek Odası’nın başka bir önemli rolü ise eğitim ile sanayi arasındaki köprüyü kurmaktır. Arslan, özellikle zorunlu staj ve işyeri eğitimi konusunda Almanya örneğini hatırlatmaktadır. Almanya’daki mesleki yeterlilik ve staj standartlarının meslek odaları tarafından belirlendiğini belirten Arslan, Türkiye’de de staj verecek işletmelerin belirli kriterleri karşılaması ve bunun denetlenmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu kapsamda, staj verecek işletmelerde yeterli eğitici bulunması, uygun ekipman olması ve eğitim sonunda raporlama yapılması önerilmektedir.
Geleceğin Mesleği Kurumsal Zemine Kavuşmalı
Düzgün Arslan, mekatronik mesleğinin geleceğin değil, bugünün mesleği olduğunu ifade ediyor. Ancak sürdürülebilir olması için kurumsal bir yapıya ihtiyaç duyulmaktadır. Arslan, Mekatronik Meslek Odası’nın yalnızca bir talep değil, sanayi ve eğitimin ortak ihtiyacı olduğunu ve bu mesleğin sahipsiz kalmaması gerektiğini söylemektedir.
