Endometriozis, halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen ve üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10'unu etkileyen önemli bir hastalıktır. Ülkemizde 2 milyondan fazla kadını etkileyen bu durum, genellikle rahim iç dokusunun rahim dışına yayılması sonucu gelişir ve organ kaybına veya kısırlığa yol açabilmektedir. Tanısı sıkça gecikmekte ve bu durum kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir.
Mart ayında, Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında Acıbadem Altunizade Hastanesi'nde “Olağan Şüpheli: Endometriozis” adlı bir etkinlik düzenlenmiştir. Etkinliğin moderatörlüğünü sunucu ve televizyon programcısı Esra Erol üstlenmiştir. Etkinlikte, Acıbadem Altunizade Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, endometriozisin tanısı konusunda yaşanan gecikmelerin yanı sıra en yeni tedavi yöntemleri hakkında bilgi vermiştir. Prof. Dr. Usta, hastalara geç tanı, şiddetli ağrılar ve zorlu süreçlerini içtenlikle paylaşma fırsatı sundu.
Söyleşinin ardından, katılımcılar Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında bahar çiçeklerinden süsler hazırlamak için bir atölye çalışması gerçekleştirmiştir.
Prof. Dr. Taner Usta, hastalığın seyrini değerlendirerek şu bilgileri vermiştir: “Endometriozis, rahmin iç zarının olmaması gereken yerlerde iltihaplanıp ağrılı durumlar ve kısırlık sorunları yaratabilmektedir. Bu hastalık, 20'li ve 30'lu yaşlarındaki kadınlarda görülebilir ve tanı konulması uzun yıllar alabilmektedir.” Usta, kadınların jinekolog uzmanlarına başvurmalarının önemini vurgulayarak, özellikle çikolata kisti belirtileri varsa bu durumu bir uzmanla paylaşmalarını önermiştir. Erken tanının, tedavi açısından büyük önem taşıdığını belirtmiştir.
Endometriozisin neden olduğu ağrıların, başka hastalıklarla karıştırılabileceğini ifade eden Usta, karın ağrılarının bel fıtığı veya hassas bağırsak sendromu ile de karışabileceğini açıklamıştır. Ancak, pelvik bölgede adet dönemleri veya yumurtlama ile bağlantılı ağrı durumunda endometriozisin akla gelmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Prof. Dr. Usta, tedavi yöntemlerini de açıklayarak, “İlaç tedavileriyle birlikte endometriozis tedavisinde yumurta veya embriyo dondurma gibi seçenekler düşünülebiliyor. Eğer hastalık ilerlemişse, cerrahi tedavi de gündeme gelebilir” demiştir.
Esra Erol, toplumsal farkındalık üzerine önemli vurgularda bulundu: “Kadın hastalıkları hakkında toplumda yüksek sesle konuşamıyoruz. Bu durum kültürel yapımızdan kaynaklanıyor. Endometriozisi de bu şekilde yüksek sesle konuşmalıyız. Bu hastalık ile ilgili bilgi edinmeyen insanlar sıkça bu durumu abartılı olarak nitelendiriyorlar. Oysa ki, bu çok ciddi bir hastalıktır.” Erol, tıpkı diğer hastalıklarda olduğu gibi endometriozisin de yaygın bir şekilde anlamak ve tanımak adına konuşulmasının kritik olduğunu ifade etmiştir.
Etkinlikteki diğer bir katılımcı olan 48 yaşındaki Aygen Yapıcıkardeşler hastalığını geç teşhis edildiğini belirtti: “8 yıl önce sol tüpümde tıkanıklık vardı ancak sağlıklı bir tanı konulmadı. Son bir yıl içinde endometriozis tanısını aldım. 4,5 cm'lik bir endometriozis nedeniyle ameliyat oldum.” Yaşadığı zorlu süreci paylaşarak, daha erken bir tanı konulmuş olsaydı durumunun farklı olabileceğini dile getirdi.
28 yaşındaki Öykü Güncan ise, hiçbir şikayeti yokken rutin kontrollerde endometriozis tanısı aldığını ancak bunu önemsemediğini açıkladı: “Evlenmeme birkaç hafta kala çikolata kistim patladı. 30. haftada verilen hamilelik döneminde endometriozisin büyüdüğü belirtildi. Sezaryenle doğum gerçekleştirdim ve bu süreçte endometriozis sağlık sorunundan kurtuldum.”
Bu şekilde, endometriozis hastalığına karşı toplumsal farkındalığın artırılması ve erken tanının önemini vurgulamak amacıyla düzenlenen etkinlik, başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir.
