Okulların kapanması ile birlikte birçok aile çocukları için sünnet planları yapmaya başladı. Uzmanlar, sünnetin yalnızca geleneksel bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini vurgularken, sünnet öncesinde yapılacak kısa bir uzman değerlendirmesinin, bazı doğumsal anomalilerin erken fark edilmesini sağlayabileceğini belirtiyor. Özellikle halk arasında "peygamber sünneti" olarak bilinen hipospadias vakalarında, bilinçsizce yapılan sünnet işlemi ileride gerekli olabilecek cerrahi tedaviyi zorlaştırabiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Hakan Kocaman, sünnet operasyonu ve sünnet öncesi muayenenin önemi hakkında bilgi verdi.
Sünnet için her yaş uygun değildir
Sünnetin en uygun zamanlaması, çocuğun hem fiziksel hem de psikolojik gelişimi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Tıbbi açıdan 2 yaşından önce veya 6 yaşından sonraki dönem ideal kabul ediliyor. 2 yaşından önce çocuk henüz bilinçli farkındalık geliştirmediği için psikolojik etkilenme riski de daha düşük olur. Buna karşılık, 2-4 yaş arası dönem, çocukların beden algısının gelişmeye başladığı hassas bir süreç olduğundan dikkat edilmesi gereken bir zamandır. 6 yaşından sonra ise çocuğun da psikolojik gelişimi göz önüne alınarak sünnet yapılabilir.
Sünnet öncesi muayene ile doğumsal anomaliler tespit edilebilir
Yaz aylarında sünnet yaptırmayı planlayan ailelere en önemli öneri, işlemi öncesinde mutlaka bir çocuk cerrahisi uzmanına başvurmalarıdır. Ailelerin en sık yaptığı hatalardan biri, sünneti basit bir işlem olarak görmek ve uzman değerlendirmesini atlamaktır. Her erkek çocuk mutlaka sünnet edilmeden önce muayene edilmeli ve değerlendirilmelidir. Basit gibi görünen bu genel değerlendirme ile bazı doğumsal ürolojik anomaliler kolaylıkla tespit edilebilir ve çocuğun ileride yaşabileceği büyük sağlık sorunlarının önüne geçilebilir.
Hipospadias sünnete engel olabilir
Erkek çocuklarda görülen en yaygın doğumsal ürolojik anomalilerden biri olan hipospadias, idrar kanalının penis ucunda değil daha aşağıda bir bölgede sonlanması ile ortaya çıkmaktadır. Halk arasında "peygamber sünneti" olarak da bilinen bu durumda sünnet derisi, ileride yapılacak düzeltici ameliyat için önemli bir cerrahi doku görevi görmektedir. Bu nedenle hipospadiaslı çocuklarda erken veya kontrolsüz şekilde yapılan sünnet, tedavi seçeneklerini azaltabilir ve ameliyat sürecini zorlaştırabilir.
Aileler hangi belirtilere dikkat etmeli?
Anne ve babaların bazı belirtileri fark ederek erken dönemlerde hekime başvurması mümkündür. Sünnet derisinin üst tarafta fazla, alt tarafta eksik görünmesi; idrar deliğinin penis ucu yerine daha aşağıda yer alması ya da peniste eğrilik bulunması hipospadias açısından dikkat edilmesi gereken önemli işaretler arasındadır.
Her 200-300 erkek çocuğundan biri hipospadias
Toplumda nadir görülmesine rağmen hipospadias, yaklaşık olarak her 200-300 erkek doğumundan birinde görülebilmektedir. Bu nedenle özellikle sünnet planlanan çocuklarda detaylı muayene büyük önem taşımaktadır. Hipospadiasın tedavisi cerrahi olarak gerçekleştirilmektedir. Ameliyatta idrar kanalının olması gereken yere taşınması, varsa eğriliğin düzeltilmesi ve çocuğun normal anatomik yapıya kavuşması sağlanmaktadır.
Sünnet genelde bir cerrahi işlemdir
Sünnet, doğru teknik ile uygulandığında kısa süren ve genellikle aynı gün taburculukla tamamlanan bir cerrahi işlemdir. Çocuğun yaşı ve genel durumuna göre uygun anestezi yöntemleri tercih edilmektedir. İşlem sonrasında çocuklar çoğunlukla birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra evlerine dönebilir. Günümüzde kullanılan modern cerrahi teknikler sayesinde iyileşme süreci konforlu geçmekte, operasyon bölgesinde oluşabilecek izler zamanla belirginliğini büyük ölçüde kaybetmektedir. Ancak sağlıklı bir iyileşme süreci için sünnetin mutlaka uygun koşullarda ve uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Sünnet sonrasında dikkat edilmesi gerekenler
- İlk 24 saat dinlenmeye özen gösterilmeli, koşma ve zıplama gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
- Doktorun önerdiği ilaçlar ve bakım uygulamaları düzenli olarak yapılmalıdır.
- Sünnet bölgesi temiz ve kuru tutulmalı, hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
- Çocuğun bol sıvı tüketmesi sağlanmalı, normal beslenmesine devam etmesine destek olunmalıdır.
- İlk günlerde rahat ve bol kıyafetler tercih edilmelidir.
- Yara iyileşmesi tamamlanana kadar deniz ve havuza girilmemelidir.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, ateş veya idrar yapmada güçlük gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
