Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ercan Kaya, beyin anevrizması hakkında önemli bilgiler paylaştı. Beyin anevrizması, beyni besleyen bir damar duvarındaki zayıf bir noktanın dışa doğru balonlaşması anlamına geliyor. Çoğu anevrizma, belirti vermeden kalabilir ve başka bir nedenle yapılan beyin görüntülemesinde tesadüfen bulunabilir. Op. Dr. Kaya, her anevrizmanın mutlaka yırtılıp kanayacağı düşüncesinin doğru olmadığını belirtiyor.
Anevrizmaların, kadınlarda, sigara kullananlarda ve yüksek tansiyon hastalarında daha sık görüldüğünü dile getiren Kaya, yakın aile bireylerinde beyin anevrizması ya da ona bağlı kanama bulunmasının riskin artmasına yol açtığını da vurguladı. Aile öyküsü ve eşlik eden hastalıklar dikkate alınarak, kimlerin taranması gerektiği hekimin değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
Her Anevrizma Tedavi Edilmeli mi?
Op. Dr. Kaya, her anevrizmaya işlem yapılmadığını belirtti ve henüz kanamamış bir anevrizmanın tedavisinin de belirli riskleri olduğunu ifade etti. Temel soru, anevrizmanın gelecekte kanama ihtimalinin mi yoksa uygulanacak işlemin riskinin mi daha yüksek olduğudur. Değerlendirme yapılırken yalnızca anevrizmanın büyüklüğüne bakılmamalıdır; yerleştirilişi, şekli ve zaman içindeki büyümesi gibi faktörler de göz önünde bulundurulmalıdır. Kanama riski düşük görülen anevrizmalar belirli aralıklarla MR veya tomografi ile takip edilebilir. İzlem, sadece ‘hiçbir şey yapmamak’ değildir; bu süreçte tansiyonun düzenlenmesi ve sigaranın bırakılması önemlidir. Tedavi ya da takip kararı deneyimli bir ekip tarafından verilmelidir.
Anevrizma Kanamasının Belirtileri
Anevrizma yırtıldığında, kanın çoğunlukla beynin çevresindeki sıvı dolu boşluğa yayılacağını aktaran Kaya, bu durumu subaraknoid kanama olarak tanımladı. Bu, hayatı tehlikeye atan bir durumdur. Ani başlayan ve birkaç dakika içinde en yüksek şiddetine ulaşan baş ağrısı en tipik belirtidir. Ayrıca bulantı, kusma, ense sertliği, ışığa hassasiyet, bayılma ve bilinç bulanıklığı gibi belirtiler de söz konusu olabilir. Bilincini kaybeden bazı hastalar bulunabilir. İlk kanama ile tehlikenin sınırlı kaldığını düşünmek yanlıştır; anevrizmanın yeniden kanayabileceği, beyinde su toplanmasının gelişebileceği veya damarların daralabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle, şüpheli belirtilerde hemen acil servise başvurulması gerekmektedir.
Erken Müdahale Neden Önemli?
Anevrizmaya bağlı beyin kanamasında ilk dakikalar ve saatler kritiktir. Kanama başladıktan sonra hastanın solunumu ve bilinci bozulabilir, beyin içindeki basınç artabilir ve anevrizma yeniden kanayabilir. Bu nedenle, erken müdahale yalnızca tanı koymak için değil, hastanın yaşamsal işlevlerini korumak ve yeni hasarları önlemek için de gereklidir. Hastanede beyin tomografisiyle kanamanın araştırıldığını söyleyen Kaya, gerekirse damar görüntülemesi yapılarak kanamanın kaynağının belirleneceğini ekledi. Kanayan anevrizmanın yeniden kanamasını önlemek amacıyla, açk cerrahi ya da endovasküler yöntemle mümkün olan en erken ve güvenli zamanda kapatılması planlanır.
Tedavi Yönteminin Seçimi
Op. Dr. Ercan Kaya, anevrizma tedavisinde açık cerrahi ve endovasküler yöntemlerin nasıl seçildiğine dair bilgiler verdi. Açık cerrahide, kafatasında bir açıklık oluşturularak anevrizma küçük bir metal klipsle kapatılmaktadır. Endovasküler tedavide ise genellikle kasık veya el bileğindeki bir atardamardan ince tüplerle beyin damarlarına ulaşılır ve anevrizma içeriden kapatılır. Her iki yöntem de hastaya bağlı olarak değişkenlik göstermektedir ve seçim; anevrizmanın yeri, büyüklüğü, şekli ve boyun yapısı gibi faktörlere göre yapılmaktadır.
