Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Müge Ensari Özay, okul alışverişinde kullanılan kırtasiye ürünleri, çantalar ve mataraların çocuk sağlığı açısından oluşturabileceği kimyasal ve fiziksel riskler hakkında ailelere önemli uyarılarda bulundu. Dr. Özay, kırtasiye ürünlerinin her zaman tehlikeli olmadığını, ancak bu ürünlerin içerdiği maddelerin türü, konsantrasyonu ve çocukların bu ürünlerle maruziyet şeklinin risk durumunu belirlediğini belirtti.
Çocukların kırtasiye ürünlerine maruziyetinin üç ana yolu olduğunu ifade eden Dr. Özay, bu yolların deriyle temas, solunum yoluyla maruziyet ve ağız yoluyla yutma olduğunu söyledi. Özellikle üç yaş altındaki çocukların, kalem, silgi ve boya gibi ürünleri ağızlarına götürmeleri veya çiğnemeleri nedeniyle yüksek risk altında olduklarını vurguladı. Bu bağlamda, fitalatların çocukların gelişim ve endokrin sistemini olumsuz etkileyebileceğini belirten Özay, PVC gibi plastiklerin yumuşatılmasında kullanılan fitalatların ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti.
Doç. Dr. Özay, kırtasiye ürünlerinde kurşun, kadmiyum ve krom gibi ağır metallerin de bulunabileceğine dikkat çekti. Bu metallerin ürünlerin boyalarında veya içinde yer alabileceğini söyleyen Özay, çocukların bu ürünleri kullanırken temas yoluyla bu metallerin vücuda girebileceği uyarısında bulundu. Kimyasalların solunum yollarında, gözlerde ve ağızda irritasyonlar veya alerjik reaksiyonlara neden olabileceği de dile getirildi. Özay, formaldehit gibi kanserojen maddelerin bazı ürünlerde kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
Ailelerin alışveriş yapmadan önce ürün etiketlerini dikkatlice kontrol etmeleri gerektiğini belirten Dr. Özay, Türkiye Ticaret Bakanlığı'nın Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi'ni kullanarak, çocukların sağlığına zararlı olabilecek ürünleri öğrenebileceklerini ifade etti. Ürünlerin etiketlerinde üretici veya ithalatçı firma bilgisi, 'CE' işareti ve 'TS EN' belgesi olup olmadığını kontrol etmenin önemine değinen Özay, bu tip işaretlerin ürünün güvenliğini artırabileceğini aktardı.
Çocuklarla alışveriş yaparken önceliklerin belirlenmesi gerektiğini kaydeden Dr. Özay, "Fiyat, marka, ürün güvenliği mi önceliklendirmeli?" sorusuna güvenliğin öncelik olması gerektiğini yanıtladı. Ürünlerin amaca uygunluğuna ve kalitesine de dikkat edilmesi gerektiğini belirten Özay, güvenilir markaların tercih edilmesini önerdi. Fiyatın ise son kategori olduğuna vurgu yaptı.
Internet üzerinden yapılan alışverişlerde, satıcı ve ürün bilgilerini dikkatlice incelemenin önemine değinen Özay, 'kimyasalsız, zehirsiz' gibi belirsiz ifadelerin yanıltıcı olabileceğini ve ürünlerin sertifikalarına bakılması gerektiğini belirtti. Çocukların sırt çantalarının ağırlığının önemi üzerine de konuşan Özay, çantanın tek omuzda taşınmasının omurga ve bel rahatsızlıklarına neden olabileceğini ifade etti. Çantaların iki omuza takılması veya tekerlekli çantaların tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle sıcak sıvıların kullanımı ile birlikte mataralar da dikkat gerektiren ürünler arasında yer alıyor. Dr. Özay, mataraların güvenilir malzemeden yapılması ve içinde fitalat veya ağır metaller bulundurup bulundurmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Bu nedenle, ailelerin ürünlerin sertifikalarına dikkat etmeleri ve Ticaret Bakanlığı'nın güvensiz ürün bilgi sistemini kullanmaları önerildi.
