İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi’nin "Arayüzün Ötesi" çalışması, dijital hizmetlere erişimde yaşanan güçlükleri üç aşamalı bir simülasyon ile görünür kılıyor. İyi Tasarım / Good Design İzmir etkinliği kapsamında sergilenen bu çalışma, teknolojinin kimseyi dışarıda bırakmadan, herkes için erişilebilir ve kapsayıcı bir biçimde tasarlanmasının önemine dikkat çekiyor. Bu yıl 11’inci kez düzenlenen "İyi Tasarım / Good Design İzmir", kentin farklı noktalarında 30 Ekim’e kadar devam ediyor.
Etkinlik çerçevesinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Evde Bakım Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Arayüzün Ötesi: Dijital Dışlanmaya Karşı Kapsayıcı Tasarım ve Kamusal Evde Bakım Ağı" adlı simülasyon ve farkındalık çalışması da ziyaretçilere sunuluyor. Tarihi Bıçakçı Han’da gerçekleştirilen sergi, 28 Ekim’e kadar gezilebilecek.
Üç İstasyonda Dijital Dışlanma Deneyimi
Çalışma, teknolojiyi insanın sesine, dokunuşuna ve ihtiyaçlarına uyarlamayı amaçlıyor ve ziyaretçilere bedensel ve işitsel bir deneyim sunuyor. İlk istasyonda özel simülasyon ekipmanlarıyla dijital hizmetlere erişimde yaşanan zorluklar deneyimleniyor. İkinci istasyonda, menü ve şifre gerektirmeyen, sesli komutlarla çalışan kapsayıcı bir prototip tanıtılıyor. Üçüncü istasyonda ise evde bakım personeli ile hizmet alan vatandaşların ses kayıtları aracılığıyla bakım hizmetlerinin insani yönü ve dayanışmanın önemi aktarılıyor.
Duvar Ören Değil, Köprü Kurulan Teknoloji
"Arayüzün Ötesi," hızla dijitalleşen kamusal hizmetlerin yaşlılar, dijital okuryazarlığı sınırlı bireyler ve teknolojiye erişimde zorluk yaşayan kişiler için yeni engeller yaratabildiğine dikkat çekiyor. Çalışma, teknolojinin yalnızca hız ve verimlilik üzerinden değil, toplumsal adalet ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Hizmet alan bireylerin ihtiyaçları ve deneyimleri temel alınarak geliştirilen simülasyon, dijital sistemlerin bakım ve destek hizmetlerinde nasıl daha erişilebilir, insan odaklı ve kapsayıcı hale getirilebileceğine dair öneriler sunuyor. Bu çalışmanın temel hedefi, teknolojinin insanlarla hizmetler arasında engel oluşturan değil, bağlantı kurmayı kolaylaştıran bir araca dönüşmesini sağlamak.”
Erişilebilirlik Deneyimle Anlatılıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Evde Bakım Şube Müdürlüğü’nde sosyolog olarak görev yapan Dilan Demir, bu çalışma ile dijital hizmetlerin farklı ihtiyaçlara sahip bireyler için ne kadar erişilebilir olduğu sorgulandığını belirtti. Sosyal yardım başvuru süreçlerinin fiziksel olarak herhangi bir kısıtlılığı olmayan bireyler üzerine tasarlanabildiğine dikkat çeken Demir, sözlerine şöyle devam etti:
“Sosyal yardım hizmetlerine başvurularda, sağlıklı bireyler üzerine tasarlanan başvuru hizmetlerinin ne kadar erişilebilir olduğuna dair bir farkındalık çalışması yaptık. Tasarımların engelli bireylere, kronik hastalara, yaşlılara ya da fiziksel kısıtlılığı bulunan kişiler için ne kadar uygun olduğunu sorguladık. İyi Tasarım etkinlik alanında üç aşamalı bir simülasyon geliştirdik. Örneğin, eli titreyen bir bireyin ekrandaki sekmeleri işaretlerken ne tür zorluklar yaşadığını göstermek için iş eldiveni kullandık. Sesli komut sistemiyle çalışan bir prototip hazırladık ve bu alanda okuma yazma bilmeyen veya uzuv kaybı yaşayan bireylerin sesli komutlarla taleplerini iletebildiği bir sistem kurguladık. Ayrıca evde bakım hizmeti veren çalışma arkadaşlarımızla vatandaşların diyaloglarını ses kayıtlarıyla aktararak sosyal yardımların bir sosyal çalışma boyutunu gözler önüne sermek istedik. Koruyucu gözlüklerin üzerine krem sürerek, özellikle yaşlılarda sık görülen katarakt rahatsızlığında ekranın nasıl görünebildiğini deneyimleme olanağı sunduk. Bu çalışmayla tasarımların ne kadar kapsayıcı olduğunu ve kimleri dışarıda bıraktığını sorgulayan bir eleştiri de getirmiş olduk.”
