Nişantaşı Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Lüt, sınav kaygısının nedenleri, belirtileri ve başa çıkma yolları hakkında önemli bilgiler paylaştı. Sınav kaygısının, performans kaygısı olarak adlandırılabilecek bir durum olarak, bireylerin sınav veya diğer performans gerektiren durumlar karşısında hissettikleri yoğun endişe hali olduğunu belirtti. Kaygının, gerçek tehlikelerin ötesinde, hayal edilen tehdit algıları nedeniyle ortaya çıktığını ifade eden Dr. Lüt, sınav kaygısının çoğunlukla yetersizlik hissinden kaynaklandığını vurguladı.
Mükemmeliyetçilik, aile baskısı ve yüksek beklentiler sınav kaygısını artırıyor!
Dr. Melek Gözde Lüt, mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olmanın, aile tarafından yoğun baskı görülmesinin ve gerçekçi olmayan beklentilerin sınav kaygısını artıran önemli faktörler olduğuna dikkat çekti. Bu tür baskılar sonucunda bireylerin kendi performanslarına dair kaygılarının arttığını belirtti.
Sınav kaygısı performansı ve günlük yaşamı etkiliyorsa uzman desteği gerekebilir!
Sınav kaygısının sorun haline geldiğini gösteren bazı belirtilere de değinen Dr. Lüt, şunları sıraladı: "Eğer kaygı, ders çalışma sürecimizi, sınava hazırlığımızı ve performansımızı olumsuz etkilemeye başladıysa; deneme sınavlarında başarımız düşmeye başladıysa; sınav sırasında aşırı heyecan nedeniyle bildiğimiz soruları yanlış yapıyorsak; yoğun fiziksel belirtiler yaşıyorsak; uyku ve iştah düzenimiz bozulduysa; günlük yaşamda daha karamsar bir ruh hali içindeysek ve sınavla ilgili olumsuz düşüncelerimiz belirgin şekilde arttıysa, sınav kaygısının yüksek seviyede olduğunu söyleyebiliriz." Dr. Lüt, kaygının belirli bir düzeyde faydalı olabileceğini ama aşırı seviyelere ulaştığında bir uzmandan destek alınmasının önemli olduğunu vurguladı.
Uyku, beslenme ve fiziksel aktivite sınav kaygısını yönetmeye yardımcı olur!
Sınav kaygısı yaşayanların, özellikle sınava hazırlık dönemindeyken kaygıyı azaltmaya yardımcı olacak fiziksel aktivitelere yönelmelerinin faydalı olacağını belirten Dr. Lüt, "Ayrıca hedefleri yeniden gözden geçirmek ve daha gerçekçi hale getirmek de yarar sağlayacaktır. Sınava kadar geçen süreçte kendinizi gereksiz kaygı yaratan ortamlardan ve stres kaynaklarından uzak tutmak önemlidir." dedi. Bu süreçte sürekli kaygılı konuşmaların stres düzeyini artırabileceğini aktaran Dr. Lüt, uyku ve beslenme düzenine dikkat etmenin de kaygıyı yönetmeye yardımcı olduğunu ifade etti. Eğlenceli aktivitelere zaman ayırmanın ruh halini dengelemeye katkı sağladığını belirtti.
Sınav sırasında kaygı artışında nefes egzersizleri yapmak ve kısa bir mola vermek faydalı olabilir!
Sınavdan bir gün önce yoğun şekilde ders çalışmak yerine dinlenmenin ve farklı aktivitelerle vakit geçirmenin daha yararlı olabileceğini belirten Dr. Lüt, "Ayrıca sınavla ilgili konuşmaları mümkün olduğunca azaltmak zihinsel rahatlama sağlar." dedi. Sınav sırasında kaygının arttığı fark edildiğinde kısa bir duraklama yapmanın ve daha önce öğrenilen nefes egzersizlerini uygulamanın faydalı olabileceğini de vurguladı. Nefes egzersizlerinin sınav öncesinde düzenli olarak çalışılması gerektiğini ekleyen Dr. Lüt, kaygıyı artırabilecek kafeinli içeceklerden (kahve, enerji içecekleri gibi) uzak durulmasının sınav performansını olumlu yönde destekleyebileceğini ifade etti.
